Türk Ambalaj Firması Filistin’de İş Fırsatları Yaratıyor

                                                                                                                                                                                                                Elite For Plastic

Türk plastik firması yöneticisi Yavuz Eroğlu, 2008 yılında Filistin  El Halil’de ambalaj üretim tesisi açtığında bölgenin gelişimi için ekonominin de siyaset kadar önemli olduğunun farkındaydı.

Ayrıca Eroğlu'nun gördüğü işlenmemiş bir pazar ve İstanbul merkezli yürüttüğü termoform ve ekstrüzyon işi ile ilgili bir yatırım fırsatıydı.

Sekiz yıl sonra yerel ortakla kurulan tesis Elite For Plastic, Kudüs'ün yaklaşık 30 km güneyindeki El Halil’de 50 kişiye istihdam sağladı.

Eroğlu’nun Filistin’de yaptığı sanayi yatırımı bölgede bu türdeki ilk yatırım olması nedeniyle, uluslararası çevrelerin dikkatini çekti.

Tabii hiçbir şey  kolay olmadı. Hem normal problemleri hem de işgal sebebiyle zaman zaman patlak veren olaylar gibi benzersiz zorlukları yönetmek için kontrolün elde tutulması gerekmektedir ancak bu hiç kolay değildi.

Şiddet her an olmamakla birlikte yok da değil: "Bazen beş sokak ötemizden çatışma sesleri geliyor ama her şeye rağmen ekibimiz işini yapmaya çalışıyoruz.”

Ayrıca, Filistin’e giren herhangi bir malzemenin İsrail gümrük denetimlerini geçmesi gerektiğinden ötürü Suudi Arabistan'dan plastik ithal etmekte zorlandığını belirten Eroğlu, bu nedenle Türkiye’den gönderdikleri hammaddeler ve İsrail'deki bir polimer tedarikçisi ile çalıştıklarını söyledi.

Eroğlu, ortak girişimin sorunların çözümüne odaklanarak ilerlemeye devam ettiğini ve Filistin’in de iyi iş gücüne erişim gibi avantajlar sağladığını belirtti. Eroğlu kısa vadeliden çok uzun vadeli başarı peşinde koştuklarını söyledi.

Eroğlu: “Şu an herhangi bir kısa vadeli kar elde etme amacında değiliz ancak işi büyütüyoruz.  Bu projeye hala inanıyoruz.”

 

Filistin’e  Destek

Eroğlu, başlangıçta Filistin’de iş aramadı, hatta iş onu buldu.

2006 yılında İstanbul'daki fabrikanın modernleştirilmesinden kalan fazla termoform makineleriyle ekonomik değer üretebilecekleri  , gelişmekte olan başka bir ülkeye yatırım yapmak istiyordu.

Eroğlu, Türkiye'nin en büyük ambalaj şirketlerinden biri olan SEM Plastik’te kullanılan makinelerin yeni bir yerli rakip firmanın eline geçmesini istemiyordu.

Bu nedenle Romanya, Bulgaristan, Cezayir ve İsrail dahil olmak üzere yakın ülkelere yaptığı iş gezilerinde ortak ya da alıcı aradı.

İsrail’de müşteri ziyareti sırasında, SEM Plastik’in Filistin Distribütöründen bir telefon geldi; El Halil’de buluşmak istiyordu.

Eroğlu kısa bir yolculukla El Halil’e ulaştı. İlk başlarda yatırım yapmayı düşündüğü makinelerine uygun bir yer olduğunu düşünmese de, yerli üretim fikri aklına yattıkça Filistin’de de iki gün geçirdi.

Eroğlu: "Orada bulunduğum iki gün piyasayı kontrol ettim. El Halil eski Beyrut'a benzeyen eski bir sanayi bölgesi."

 

Eroğlu: “Vasıflı insanlar olup olmadığını sordum. İnsanlardan çoğunun üniversite eğitimi aldıklarını ancak orada iş bulamadıklarını öğrendim. İş bulamadıkları için insanlar Filistin’den doğdukları topraklardan göç etmek zorunda kalıyordu. Bu da hem çalışan bulabileceğim hem insanları doğdukları topraklarda kalmaları için fırsat verebileceğim anlamına gelmekteydi."

Eroğlu Filistin’de Çin’den ithal ambalajın ucuz fiyatları sebebiyle tüketildiğini ve bununda bölgenin yüksek kaliteli ürün ihtiyacını karşılayan yatırımlarının konumunu güçlendireceğini fark etti.

En başta Filistin ’li ortağını yatırıma ikna ettikten sonra, birtakım görüşmelerden ve siyasi koşulların yedek parça, hammadde ithalatı gibi gündelik işlere müdahale edip etmeyeceğine dair incelemelerden sonra, taraflar 50/50 ortak girişimle ilerlemeye karar verdiler.

Filistinli personel makinelerde eğitim almak ve bakımlarını öğrenmek için Eroğlu’nun İstanbul'daki fabrikasına gitti ve 2008 yılında Filistin’de faaliyet başladı.

Her ne kadar Eroğlu Filistin’deki  sanayi üretiminde ilk yabancı yatırımcı olduğunu söylese de ortaklar sakin bir başlangıç yapmak adına kamuoyunun dikkatini çekmek istemedi.

Eroğlu: "Kimse bilmiyordu ve biz de bu uzun vadeli yatırımı kısa vadeli siyasi bir yaklaşıma kurban etmek istemediğimizden kimsenin bilmesini istemiyorduk."

Eroğlu, bir-iki yıl kadar sessizliğin ardından Türk-Filistin iş bağlantıları forumlarında konunun gündeme geldiğini, her şeye rağmen yatırımının ortaya çıkmasının herhangi bir sorun yaratmadığını belirtti.

Nitekim bu tarihten itibaren, Dünya kamuoyu konuya ilgi göstermiştir. Aspen Enstitüsü tarafından 2012’de Washington'da düzenlenen toplantı ve benzeri Filistin yatırım etkinliklerinde Elite For Plastic'in hikâyesi anlatılmakta olup, Yavuz EROĞLU benzer yatırımları teşvik etmek adına değişik ülkelerde sunumlar yapmıştır.

 

Eroğlu bu çerçevede ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile ABD Ticaret Odası'nın bir parçası olan Ortadoğu Ticaret Merkezi'nin danışma kurulunda yaptığı çalışmalar kapsamında tanıştı. Bu tanışmada hem Filistin’deki yatırım hem de Eroğlu’nun başkanlığını yaptığı Türk Plastik Sektörünün bölgedeki ticari faaliyetleri de etkili oldu.

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma ve Geliştirme Vakfı başkanı olan Eroğlu, Birleşmiş Milletler ’in eski İsrail Büyükelçisi, eski Arap Birliği Başkanı, TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu ve eski ABD Ticaret Temsilcisi Charlene Barshefsky'i de kapsayan MECC danışma kurulunun 15 üyesinden birisidir.

Eroğlu, Avrupa Birliği Ortak girişim heyetleri ve Filistin Yönetiminin daha fazla yatırım yapılması ile ilgili olarak da tecrübe aktarımı ve önerileriyle destek olmaktadır.

Eroğlu'na göre sunduğu öneri basit: İsrail gibi yüksek tüketim pazarının neler ithal ettiğini belirlemek ve bunlardan hangilerinin Filistin’de üretilebileceğini tespit etmek.

Eroğlu her ne kadar Filistin’deki en büyük plastik ambalaj şirketlerinden biri olsa da Elite For Plastic gibi orta ölçekte  fabrikaların, bölgenin kalkınması için büyük çaplı yatırımlardan daha iyi bir başlangıç olabileceğini belirtmiştir.

Eroğlu, bazı eski çalışanlarının Elite For Plastic'ten ayrılıp kendi işlerini kurduğunu belirterek, yaptıkları yatırımın Filistin’de bir iş geliştirme merkezi haline de geldiğini söyledi.

“Son gittiğimde, 9-10 rakip firmanın aynı bardağı ürettiğini görünce çok şaşırdım. Aynı zamanda, 9-10 rakip firma da kağıt bardak üretiyordu. Bunların tamamı bu oluşum sayesinde başladı.”

Fazla rekabetin Elite For Plastic'in net karı için iyi olmadığını Eroğlu da kabul ediyor. Ancak 30 yerel tedarikçiyle çalışması ve iş olanakları sağlaması nedeniyle bölgedeki gelişimle gurur duyuyor.

Eroğlu: "Rekabetin işleri zorlaştırdığını kabul ediyorum ama Filistin’e bir katkı yapabildiğimiz için de görevini yapmış bir insanın huzurunu taşıyoruz.   İnsanlar burada üretim yapabileceklerini hissediyorlar, öğreniyorlar. Ve doğdukları ülkelerini terk etmeden de geçimlerini sağlayabiliyorlar. Bu güzel bir şey."

Eroğlu buradaki potansiyele uzun vadeli baktığını söylüyor.

“Büyümekte olan bu işin hala Filistin'de önemli bir iş olacağına inanıyorum. Şu an için küçük, Türkiye'de yaptığımız ile kıyaslanamaz ancak benzersiz, bize hissettirdikleri itibariyle de özel bir şey.”

Plastics News Dergisi

Steve Toloken